Erfgoed doet ertoe!
okt 09
19
Vorige week was ik in Middelburg. Mooie stad, maar ook een stad met een besmet verleden. Een verleden dat bij het grote publiek nog nauwelijks bekend is. Want wist u dat Zeeland een belangrijke rol heeft gespeeld in de slavenhandel en de sporen daarvan zorgvuldig bewaard worden in het Zeeuws archief? Het archief van de Middelburgsche Commercie Compagnie (MCC) toont de meedogenloosheid van slavenhandel en maakt pijnlijk duidelijk waar superioriteit van ras toe kan leiden.
Veel van de rijkdom van Middelbrug staat in relatie tot dit slavernijverleden. Het is onderdeel van haar geschiedenis en hoort bij de stad, maar het zorgt er ook voor dat je toch wat anders gaat kijken naar al die fraaie gevels en mooie zichtlijnen als je weet wat zich hier heeft afgespeeld.
Ik liet het museumcongres achter me en liep van de Abdij terug naar het station. Tijdens het congres van de Nederlandse Museum vereniging had Erfgoed Nederland een debat georganiseerd over het maatschappelijke belang van musea. ‘Het belang van musea is evident’, luidde de stelling waarover gedebatteerd werd. Wanneer doet erfgoed er eigenlijk toe? Of doet erfgoed er gewoon helemaal niet toe? Of doet erfgoed er pas toe als politici zich ermee gaan bemoeien? Het antwoord lag die dag gewoon op straat. Ik keek naar de huizen van Middelburg, de monumenten, dacht aan dat archief, zeldzaam mooi bewaard in de depots van het Zeeuws Archief en wist hoezeer erfgoed ertoe doet. Als we maar weten waar we moeten kijken! En om te kúnnen kijken, hebben we professionals nodig. Vakmensen die ons kunnen leren over dat slavernijverleden van Middelburg, die ons kunnen helpen duiden en begrijpen. Want pas als we het zien, kunnen we het erover hebben.
Door: Richard Hermans
Zie ook:
Zeeuws Archief
Museumcongres
Geschiedenis van Zeeland/Slavernij
(2) Reacties
#1 Jeroen van der Vliet | 25-11-2009 18:13
Natuurlijk doet erfgoed er toe en geplaatst op de website van het sectorinstituut voor het cultureel erfgoed klinkt zo'n openingszin vooral als een open deur; er is heus geen enkele erfgoedprofessional die het tegendeel zal beweren.
Op de eigen website definieert Erfgoed Nederland de betekenis van erfgoed als volgt: "erfgoed vormt het 'cultureel kapitaal of het inspirerend vermogen' van mensen en gemeenschappen. Zo vormen ze hun identiteit. Formuleren ze hun imago. Erfgoed maakt een samenleving bewust van haar afkomst en cultuur." Wie durft na zulke grote woorden überhaupt nog te beweren dat erfgoed er niet toe zou kúnnen doen?
Waarom is Erfgoed Nederland dan toch zo gepreoccupeerd met het als maar weer willen voeren van een discussie over de maatschappelijke relevantie van erfgoed of onderdelen daarvan, een discussie waarvan de uitkomst toch al vast ligt? Wil het sectorinstituut dan zo graag het tegendeel bewijzen of bewezen krijgen? Dat lijkt me toch niet de bedoeling.
En wat doe je als iemand ooit opstaat en op een overtuigende wijze het tegendeel beweert? Heb je dan, als boegbeeld van het erfgoedveld, een goede discussie losgemaakt, je doelen behaald of heb je het jezelf en de gehele erfgoedsector dan vooral stukken moeilijker gemaakt en de collectieve onderhandelingspositie volkomen onhoudbaar gemaakt?
Toch komt Erfgoed Nederland keer op keer weer met die vraag-die-geen-vraag-zou-mogen-zijn op de proppen: op het Museumcongres, tijdens Erfgoedarena's en onlangs weer in een bijdrage van haar directeur over de rol en positie van archeologie op dit weblog. Advocaat van de duivel spelen is soms best een leuk spel, maar het gaat op den duur ook vermoeien. Vooral als die discussie ook nog eens binnen de eigen erfgoedparochie wordt gevoerd.
Als de bewijzen dat erfgoed er zeker toe doet zelfs in de straten van Middelburg te vinden zijn, kunnen we deze salon-discussie dan niet voor eens en altijd laten voor wat die is en onze gezamenlijke aandacht, tijd en geld nu eens op de écht urgente erfgoedzaken gaan vestigen?
#2 Richard Hermans | 17-12-2009 11:30
Beste Jeroen van der Vliet,
Hartelijk dank voor je reactie. Ik zal je vragen, opmerkingen en kritiek overdenken.
Goed om weer te merken hoe betrokken archeologen zich voelen bij hun vak, getuige de reacties op mijn blog ‘Maak de betekenis van archeologie zichtbaar’!
Ga zo door, zou ik willen zeggen. En blijf reageren!
Met vriendelijke groet,
Richard Hermans
Reageer
Reageer op dit weblog. HTML is niet toegestaan in de reactie. Een URL in je reactie toevoegen werkt wel.