Zorg voor het Kleine Geheugen
Erfgoed Nederland, het Landelijk Contact Museumconsulenten (LCM) en het Overleg Provinciale Erfgoedinstellingen Nederland (OPEN) werken nauw samen in het project Zorg voor het Kleine Geheugen. De inhoudelijke invulling en uitvoering ligt in handen van Helicon Conservation Support uit Alphen aan den Rijn.
De eigen ervaringen van de beheerders vormt de belangrijkste bron van informatie. Deze beheerders hebben in de afgelopen 60 jaar met veel inspanningen veel cultureel erfgoed kunnen behouden. Het vergroten van deze specifieke kennis op het gebied van behoud en beheer van bijzonder en kwetsbaar erfgoedmateriaal krijgt hiermee de aandacht die het verdiend.
Project Zorg voor het Kleine Geheugen
Met het project Zorg voor het Kleine Geheugen wil Erfgoed Nederland bewustzijn creëren (waar nodig) en concretiseren van de risico's waaraan de objecten worden blootgesteld. Daarnaast wil zij handreikingen en pragmatische oplossingen aanbieden om de risico's te verminderen en het verval en verlies tegen te gaan en is het project tevens gericht op het creëren van een netwerk van betrokkenen die laagdrempelig met elkaar communiceren en elkaar te hulp treden.
Doelgroep
Het project richt zich op 'kleine beheerders'. Hiermee wordt bedoeld minder dan één volledig betaalde arbeidsplaats die belast is met beheer en behoud van het erfgoed. Er zijn veel oudheidkamers, particuliere verzamelaars, bedrijven en kleine musea die voornamelijk steunen op erfgoedvrijwilligers, die erfgoed uit deze periode verzamelen. Vaak is deze collectie min of meer organisch tot stand gekomen en gaandeweg gegroeid. Deze beheerders hebben vaak een directe band met de collectie, omdat ze bijvoorbeeld de voorwerpen nog zelf functioneel gebruikt hebben of de ervaringen van hun ouders hebben meegekregen.
Alles dat direct of indirect een herinnering met zich meedraagt en gerelateerd is aan de Tweede Wereldoorlog kan tot dit erfgoed gerekend worden. Er kan gedacht worden aan bijvoorbeeld: collecties van militaria, regionale collecties die onder andere de Tweede Wereldoorlog omvatten, begraafplaatsen, rollend erfgoed zoals vliegtuigen, vliegtuigen en archieven.
Nu, ruim zestig jaar na dato, zien we drie belangrijke tendensen:
- De generatie die de eerder genoemde intensieve beleving met de collectie en objecten heeft gehad wordt ouder en neemt meer afstand van het beheer
- De objecten en collecties die vaak wel tegen een stootje kunnen raken aan het eind van hun incasseringsvermogen
- Kennis van de theorie van museaal beheer en behoud wordt zo langzamerhand in evenwicht gebracht door praktijkkennis en ervaring
Workshops in het land
Om de specifieke kennis op het gebied van behoud en beheer van bijzonder en kwetsbaar erfgoedmateriaal te vergroten en up to date te maken zijn in 2009 een twintigtal workshops georganiseerd door het hele land. Meer informatie over de workshops is te vinden op de Cursuspagina Zorg voor het Kleine Geheugen.
Wat is erfgoed van de oorlog?
De activiteiten moeten gericht zijn op het behouden van erfgoed en het toegankelijk maken daarvan of op het gebruik van materialen voor publiekstoepassingen. De materialen moeten afkomstig zijn of betrekking hebben op het Koninkrijk der Nederlanden ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, dat wil zeggen Nederland, voormalig Nederlands-Indië (sinds 1949 Indonesië), Suriname en de Nederlandse Antillen/Aruba. Dit project richt zich op het beheer van het fysieke erfgoed.
Erfgoed van de Oorlog
Het programma Erfgoed van de Oorlog van het ministerie van VWS is een eenmalige en tijdelijke impuls om belangrijk materiaal uit en over de Tweede Wereldoorlog te behouden en het gebruik van dit materiaal te stimuleren. De overheid wil het mogelijk maken dat reflectie op de periode '40 -'45 en de gevolgen daarvan kan blijven plaatsvinden aan de hand van het meest waardevolle erfgoedmateriaal. Daarbij is belangrijk dat unieke materialen en verhalen uit de Tweede Wereldoorlog behouden kunnen blijven. Als het materiaal bewaard blijft en voor iedereen goed toegankelijk is, kunnen mensen een eigen beeld vormen over de Tweede Wereldoorlog.
Meer informatie
U kunt de Reader Zorg voor het Kleine Geheugen downloaden. Hierin treft u informatie aan die bij de workshops aan bod is gekomen. Daarnaast is het een naslagwerk voor achtergrondinformatie over onderwerpen die niet in de workshops zijn behandeld.