Code Culturele Diversiteit
De Stuurgroep Code Culturele Diversiteit heeft de uitdaging van minister Plasterk aangenomen om tezamen met de cultuursector te komen tot het opstellen van een Code Culturele Diversiteit. Een gedragscode die leidt tot het zichtbaar maken en monitoren van ambities en resultaten op het gebied van culturele diversiteit. Als één van de betrokken sectorinstituten vertegenwoordigt de Erfgoed Nederland de erfgoedsector op verschillende niveaus in het project.
De Code Culturele Diversiteit
De Code Culturele Diversiteit is een (gedrags)code die door de culturele sector zelf ontwikkeld wordt. Deze Code zal ambities en doelstellingen bevatten op het gebied van culturele diversiteit op het terrein van programmering, publieksbereik, samenwerkingspartners en personeels/bestuursbeleid. Verkend zal worden in hoeverre kwaliteitsbeoordeling ook onderdeel van de Code moet zijn. Gezien de relevantie en urgentie is ervoor gekozen de nadruk te leggen op etnische diversiteit. De resultaten zullen periodiek per sector worden gemonitored en inzichtelijk gemaakt. Hoewel de Code niet dwingend is, zal voor alle betrokken partijen gelden: ‘Leg uit of pas toe’.
Rol Erfgoed Nederland in het project
- Richard Hermans maakt deel uit van de stuurgroep;
- Aline Knip is lid van de werkgroep - het projectteam onder leiding van Mavis Carrilho. Verder bestaat de werkgroep uit medewerkers van Kunstfactor, VSCD, TIN en NAPK.
- Om de verschillende disciplines binnen de culturele sector voldoende stem te geven bij het ontwikkelen van de code heeft de werkgroep een zestal ontwikkelgroepen ingesteld: amateurkunst en kunsteducatie, erfgoed/musea, producenten podiumkunsten, beoordelaars, kunst- en cultuurvakonderwijs en podia. Inmiddels heeft de ontwikkelgroep erfgoed /musea de eerste van een drietal geplande bijeenkomsten gehad.
Voor meer informatie over de Code kunt u contact opnemen met Aline Knip.
Beleidsbrief culturele diversiteit
Diversiteit raakt de kern van het cultuurbeleid, schrijft, de inmiddels voormalige, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Ronald Plasterk, in zijn beleidsbrief aan de Tweede Kamer (24/11/2009) over culturele diversiteit binnen de kunst- en cultuursector. Sterker nog, memoreert de minister: ‘Diversiteit is vastgelegd in de Wet op het specifieke cultuurbeleid, waarin staat dat de regering zich laat leiden door overwegingen van kwaliteit en verscheidenheid.’ Het cultuurbeleid zou ‘inclusief’ moeten zijn, stelt de minister; dus bedoeld voor alle Nederlanders, zowel makers als publiek.
Het onderzoek De olifant in de kamer
Helaas is het nog niet zo ver. Het onderzoek ‘De olifant in de kamer; Staalkaart culturele diversiteit in de basisinfrastructuur’ van de LAgroup naar culturele diversiteit binnen de publiek gefinancierde culturele instellingen toont aan dat er nog overwegend sprake is van een ‘blanke monocultuur’. Dit terwijl 90% van deze instellingen culturele diversiteit een belangrijk onderwerp vindt en 80% meent dat culturele diversiteit een basishouding of mentaliteit zou moeten zijn. Alleen niet voor henzelf, maar voor de ander, zo blijkt.
Een kwestie van tijd
Het is niet zozeer onwil van deze instellingen dat hen hierbij parten speelt, maar meer het idee dat culturele diversiteit binnen de organisatie een kwestie van tijd is, een kwestie van afwachten totdat de wal het schip keert. Bovendien roept het concreet vertalen van ‘de’ multiculturele samenleving in de programmering, het publiek, de samenwerkingspartners en/of de personele en bestuurlijke samenstelling een reeks van existentiële vragen op die niet 1-2-3 te beantwoorden zijn. Vragen als: wat betekent culturele diversiteit voor onze organisatie, is het eigenlijk wel relevant voor onze discipline, volstaan enkele losse activiteiten of moeten we kiezen voor structurele inbedding in ons beleidsplan? Deze complexe vragen kunnen eerder verlammend werkend dan inspirerend. Gekoppeld met de beleidsmatige vrijblijvendheid die er bestaat rondom het onderwerp, zorgt dit ervoor dat een gevoel van urgentie en noodzaak ontbreekt bij culturele instellingen.
Incidentele activiteiten
Organisaties die wél aandacht besteden aan culturele diversiteit in hun programmering doen dit vaak op basis van incidentele activiteiten die vaak plaats vinden buiten de instelling, in perifere wijken en gefinancierd met projectgelden. Op deze manier ontstaan er twee gescheiden culturele werelden: één met cultureel diverse activiteiten en divers publiek en één met reguliere activiteiten en regulier publiek. Zeker voor grote steden is dit een onwenselijk proces. Daarenboven wordt hierdoor onderschat dat van oudsher vernieuwing in kunst en cultuur vaak voort zijn gekomen vanuit een open blik en nieuwsgierigheid naar de ander. De culturele sector doet zichzelf hiermee te kort.
Meer informatie
Voor meer informatie kunt u de pdf Code Culturele Diversiteit downloaden of contact opnemen met Aline Knip.