Project 21. Gebruik van het landschap in Westergo
Volledige titel
Het gebruik van het landschap voor veeteelt, jacht en visvangst in noordelijk Westergo (provincie Friesland) in Romeinse tijd en vroege middeleeuwen.
Aanvragers
Hoofdaanvrager: Mevr. prof. dr. W. Prummel (Rijksuniversiteit Groningen); overige aanvragers: Dr. J.T. Zeiler (ArchaeBone, Leeuwarden), Mevr. drs. E. Esser (Archeoplan Eco, Delft)
Omschrijving kort
Bij opgravingen op de terp Wijnaldum-Tjitsma in de provincie Friesland is een grote hoeveelheid archeozoölogisch materiaal aan het licht gekomen. Men wil dit materiaal publiceren, alsook proberen te achterhalen of het gebruik van het landschap in de Romeinse tijd verschilde van dat in de vroege middeleeuwen.
Omschrijving lang
Opgravingen in de jaren negentig op de terp Wijnaldum-Tjitsma in Friesland hebben veel archeozoölogisch materiaal aan het licht gebracht dat te dateren is tot de Romeinse periode en middeleeuwen. Deze terp is aan het einde van de Romeinse tijd ongeveer honderd vijftig jaar onbewoond gebleven. Toen in de vroege middeleeuwen weer mensen zich vestigden op deze terp bestond er mogelijk ook een koninklijk machtscentrum op deze plek dat internationale betrekking onderhield. Bewijs voor dit machtscentrum zijn een grote gouden mantelspeld en een gouden matrijs voor de bestempeling van goudfolie.
In dit onderzoek wil men dit materiaal publiceren en daarnaast antwoord geven op een centrale onderzoeksvraag. Deze vraag betreft of het gebruik van het kwelder- en waddenlandschap met betrekking tot veeteelt, jacht, en visvangst in de Romeinse tijd verschilde van dat in de vroege middeleeuwen. Zo ja, dan rijst de vraag of deze veranderingen samenhangen met het mogelijke bestaan van een machtscentrum op deze terp in de laatstgenoemde periode. De resultaten worden in een regionale context geplaatst: zijn de ontwikkelingen hier vergelijkbaar met die op andere plaatsen? Hangen eventuele verschillen samen met het bestaan van een machtscentrum te Wijnaldum-Tjitsma en het ontbreken van een dergelijk machtscentrum in die andere plaatsen?
Beleidsmatig valt het onderzoek binnen het kader van diachrone ontwikkelingen binnen de NOaA (Nationale Onderzoeksagenda Archeologie) in het voormalig kwelder- en waddenlandschap van Friesland en Groningen. Sommige bestaande ideeën kunnen in dit onderzoek worden getoetst, waaronder de opvatting dat schapenteelt in Friesland belangrijker was dan in Groningen en in de loop van de vroege middeleeuwen overal toenam. Daarnaast vormen analyse en datering van het vondstmateriaal te Wijnaldum-Tjitsma een belangrijke toevoeging aan onze kennis betreffende verglijkbare materiaal in musea en depots. Resultaten uit dit onderzoek kunnen in de toekomst gebruikt worden bij het bepalen van welke terpen in aanmerking moeten komen voor archeozoölogisch onderzoek.
Het onderzoek maakt deel uit van een project van het Groninger Instituut voor Archeologie van de Rijksuniversiteit Groningen. De resultaten zullen worden gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift alsook bij enkele congressen in de vorm van lezingen. Voor het algemeen publiek zal er een expositie worden ingericht in het archeologisch steunpunt te Wijnaldum en een rijk geïllustreerde brochure verschijnen. Daarnaast zullen de onderzoekers hun resultaten ook nog presenteren in één of meerdere lezingen in de kerk te Wijnaldum. Een lezing wordt ook aangeboden aan het Argeologysk Wurkferbân van de Fryske Akademy en aan verenigingen van amateurarcheologen in Noord-Nederland.
