Project 17. Romeins Goedereede-Oude Oostdijk
Volledige titel
Goedereede-Oude Oostdijk: Een Romeinse handelsplaats
Aanvragers
hoofdaanvrager: Drs. J. de Bruin (Universiteit Leiden); Overige aanvragers: Drs. H.A.R. Siemons, Dhr. M.L. Tomaello
Omschrijving kort
Beoogd wordt de uitwerking van de Romeinse nederzetting Goedereede-Oude Oostdijk, gelegen op circa 200 meter van de bebouwde kom van de plaats Goedereede. Op het terrein, met een omvang van minimaal 7,5 hectare, hebben in de jaren 1958/1959 en 1982 opgravingen plaatsgevonden vanuit de toenmalige Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek, thans Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Bij deze opgravingen is een groot deel van de nederzetting opgegraven. De opgraving is echter nooit uitgewerkt. De vindplaats is thans een beschermd Rijksmonument (Monumentnummer 765). De op de vindplaats aangetroffen sporen wijzen op een nederzetting die veel groter is dan de meeste vindplaatsen in de regio. Gezien de planmatige aanleg en het voorkomen van een geul met beschoeiing kan er gesproken worden van een havenplaats uit de Romeinse tijd. De vondsten wijzen op een nederzetting met een sterk handelskarakter. Het doel is om de aangetroffen sporen uit te werken zodat er een beeld ontstaat van deze bijzondere nederzetting, waar op het moment geen parallellen van bekend zijn. Wel hebben recente opgravingen in Naaldwijk aangetoond dat er dringend behoefte is aan een kader waarbinnen dit soort "afwijkende" nederzettingen bestudeerd kunnen worden. Dit kader kan geboden worden door het ontsluiten van de sporen van de nederzetting Oude Oostdijk.
Het onderzoek zal resulteren in zowel een wetenschappelijke als populairwetenschappelijke publicatie. Tevens zal de bestaande tentoonstelling in het streekmuseum (Sommelsdijk) worden vernieuwd en uitgebreid. Sluitstuk van het project is een lezing voor de lokale Oudheidkundige vereniging De Motte (eventueel bij de opening van de expositie) en een artikel in het tijdschrift Westerheem.
Omschrijving lang
In de jaren 1958/1959 en 1983 is de Romeinse nederzetting aan de Oude Oostdijk met beperkte middelen en mankracht opgegraven. Desondanks konden zeer veel archeologische sporen goed gedocumenteerd worden, vanwege de gunstige vondstomstandigheden en de kwaliteit van het bodemarchief. De onderzoekresultaten van de eerste campagne konden in de tweede campagne
van 1983 gecomplementeerd worden, zodat overzichten een aansluitend beeld geven van de nederzetting. Beide onderzoeken waren gericht op het vaststellen van de aard en de datering van de nederzetting, die toentertijd geen parallellen in de regio kende.
Tot op heden zijn slechts enkele korte, zeer globale overzichtsartikelen gepubliceerd, waarin de vondsten zeer beknopt worden besproken (terra sigillata, aardewerk en munten, zie Trimpe Burger 1979; 1997 en Van der Veen 2002). Een contextuele studie van sporen en structuren is nooit uitgevoerd. Aan de hand van vondstmateriaal is gesteld dat de nederzetting vanaf circa 70 tot rond 260 na Chr. dateert en een sterk handelskarakter zou hebben.
Het beoogde onderzoek is gericht op het bepalen van aard, functie en chronologie van individuele gebouwen en infrastructuur. Daarbij is het van belang intra-site verbanden tussen structuren binnen de nederzetting te herkennen, zoals de relatie tussen het veronderstelde, beschoeide havenkanaal en de gebouwen op de oever. Zodoende kan een beeld verkregen worden van de aard, omvang en fasering van de nederzetting. Goedereede-Oude Oostdijk kan hierdoor een belangrijke kenniswinst opleveren over handelsplaatsen en bijbehorende infrastructurele waterwegen in de Romeinse tijd in West-Nederland. Dit te meer omdat intacte sporen van dit type nederzettingen in het kustgebied zeer zeldzaam zijn doordat kusterosie door de eeuwen heen veel veronderstelde handelsplaatsen (e.g. die bij de Romeinse tempels van Colijnsplaat en Domburg) voorgoed heeft opgeruimd.
Zie ook
