Project 16. Forum Hadriani and Midden-Delfland
Volledige titel
Was Forum Hadriani a consuming market for food from Midden-Delfland?
Aanvragers
Hoofdaanvrager: Dr. H. van Londen (Universiteit van Amsterdam); Overige aanvragers: Dr. L.I. Kooistra (Biax Consult)
Omschrijving kort
Dit onderzoek beoogt een regionale studie van het landschap van Midden Delfland in de Romeinse tijd. Het vermoeden bestaat dat dit gebied gedurende de 2e en 3e eeuw een belangrijke bron van voedsel was voor de inwoners van Forum Hadriani, de hoofdstad van het gebied der Cananefates. Niet alleen zal door dit onderzoek de relatie tussen Midden-Delfland en Forum Adriani duidelijker komen te staan, maar ook zal dit onderzoek een belangrijke impuls leveren voor het behoud van het lokale erfgoed.
Omschrijving lang
Tussen 1991 en 2000 is Midden-Delfland voor de Romeinse tijd grootschalig onderzocht (Van Londen 2006). Het project geldt als een longitudinale regionale studie en was direct gebaseerd op het onderzoek van Rijswijk de Bult (Bloemers 1978). Toen beperkte het ecologisch onderzoek zich tot onderzoek aan pollen en diatomeeën uit greppelvullingen. In Midden-Delfland beoogden we dit punt te verbeteren en is er structureel bemonsterd, maar in de uitwerkingsfase moesten noodgedwongen keuzes gemaakt worden. Het ecologische materiaal is slechts ten dele onderzocht en niet gepubliceerd. De vraagstelling was indertijd gericht op de economie van de nederzettingen en de reconstructie van het landschap.
In de lijn van casuïstiek volgde in 2000-2007 het onderzoek in de Harnaschpolder bij Delft. Daar zijn twee Romeinse nederzettingen onderzocht waarbij het tussenliggende landschap op de wijze van Midden-Delfland in kaart is gebracht. Het ecologisch materiaal van deze vindplaatsen is gepubliceerd (Flamman & Goossens 2006). De synthese voor de Romeinse tijd spitste zich toe op het landschap en het agrarisch landgebruik (Kooistra 2008).
Ook de stad van de Civitas, Forum Hadriani, is nieuw onderzocht. Niet alleen zijn vier jaar geleden de gegevens over meer dan 100 jaar onderzoek in een boek verschenen (De Jonge et al. 2006). In de afgelopen jaren is ook opgegraven. Voor het eerst is ook daar ecologisch onderzoek uitgevoerd, zodat informatie is verkregen over het voedsel van de stadsbewoners (Bink & Franzen 2009; Driessen et al. in prep.).
De stand van zaken noopt tot het bijstellen van de ecologische vraagstellingen voor Midden-Delfland. Deze wordt nu gericht op de voeding met het specifieke perspectief van de stedelijke omgeving; de relatie tussen ‘producers’ (agrarische nederzettingen) en ‘consumers’(de stad). Samenvattend kan gesteld worden dat er een redelijke kennis is over nederzettingspatronen op het platteland, maar de core business van de plattelandsbevolking -de agrarische economie- is tot op heden onderbelicht gebleven. Dit onderzoeksvoorstel richt zich daarom op de analyse van ecologische monsters uit het Midden-Delfland project, de regio waar voedsel geproduceerd werd. Het ecologische onderzoek uit agrarische nederzettingen wordt enerzijds verbonden aan de al verrichtte studie van het cultuurlandschap en nederzettingen (Van Londen 2006) en anderzijds met de onderzoeken van Forum Hadriani (Bink & Franzen 2009; Driessen et al. in prep.) om zo tot een dergelijke samenhang te komen. We verbinden de huidige stand van kennis over landinrichting, de ontwikkeling van nederzettingen en Forum Hadriani met de ecologische gegevens over de voedseleconomie en het agrarische landschap. Deze integratie levert meer op dan de som der delen.
