Project 12. Romeins fort te Velsen
Volledige titel
The Roman fort and harbour of Velsen 1 (NH): the structural evidence and selected finds.
Aanvragers
Hoofdaanvrager: Dr. C. van Driel-Murray (Universiteit van Amsterdam); overige aanvragers: Dr. ir. M.J. Driessen (Universiteit van Amsterdam), Dr. R. Halbertsma (Rijksmuseum voor Oudheden, Leiden), Drs. S. Scholten (Rijksmuseum voor Oudheden, Leiden)
Omschrijving kort
In de jaren tachtig is te Velsen een vroeg-Romeins fort opgegraven met havenaanleg naar Mediterraan model (Velsen 1). Deze vondst is uniek in Europa door zijn verschijningsvorm, wetenschappelijke betekenis, en mate van conservering. Er is een schat aan informatie beschikbaar, die helaas nog niet eerder volledig is gepubliceerd.
Omschrijving lang
Te Velsen is een fort en havencomplex opgegraven uit de vroeg-Romeinse periode. Het havencomplex is aangelegd naar Mediterraan model en diende als uitvalsbasis en steunpunt voor Romeinse expedities naar Jutland en richting Elbe en Weser. Het terrein is in de jaren tachtig opgegraven, maar de resultaten zijn nooit volledig gepubliceerd. Het doel van dit onderzoek is het ontsluiten van de grote hoeveelheid beschikbaar materiaal voor zowel een wetenschappelijk als breed geïnteresseerd publiek.
Velsen 1 is opmerkelijk vanwege de vroege datering (vanaf ongeveer 14 n. Chr., oftewel rond de dood van Augustus). Het havencomplex zelf met bijbehorende defensiewerken is uniek in Europa. Daarnaast is het maar kort bewoond gebleven, waardoor het belangrijk is als ‘type site’: andere vroeg-Romeinse vondstcomplexen kunnen aan de hand van het materiaal te Velsen gedateerd worden. In militair opzicht is Velsen 1 belangrijk vanwege Romeinse expansieplannen en strategieën. Bovendien zijn er bij de opgravingen veel zeer goed bewaard gebleven houten voorwerpen aangetroffen.
Een expliciet doel van dit onderzoek is het ontsluiten van de gegevens over Velsen 1 voor een internationaal publiek, vooral buitenlandse archeologen die zich bezighouden met studie van het Romeinse rijk, vooral de grensgebieden. Hiervoor wil men een rijk geïllustreerde Engelstalige synthese publiceren dat als basis kan dienen voor verder onderzoek in het kader van de Romeinse rijksgrens in Noordwest-Europa. Nieuwe, moderne onderzoeksvragen, vooral met betrekking tot de maatschappelijke achtergronden van soldaten in het Romeinse leger, zullen echter ook voor een breed publiek interessant zijn.
Alle vondsten zullen eveneens digitaal te raadplegen zijn in het archief van het Rijksmuseum voor Oudheden te Leiden en een belangrijk deel van de vondsten zullen aldaar in de permanente tentoonstelling worden opgenomen. Daarnaast wil men ook een tentoonstelling inrichten gewijd aan de opgravingen van het havencomplex te Velsen 1. De gemeente Velsen wil een publieksboek over het Romeinse havencomplex publiceren in 2014. De opgravingen staan dan centraal in het kader van het tweeduizendjarig bestaan van de gemeente. De gemeente wil een permanente tentoonstelling over de opgravingen inrichten. Tenslotte wil de Archeologische Werkgemeenschap Kennemerland lesmateriaal verzorgen en en schoolbezoeken organiseren.
