Project 10. Militaire site in Romeins Nijmegen
Volledige titel
Nijmegen Kops Plateau: a Roman fort.
Aanvragers
Hoofdaanvrager: Drs. H. van Enckevort (gemeente Nijmegen); overige aanvragers: Dr. M. Polak (Auxilia), Prof. dr. W.J.H. Willems (Universiteit Leiden)
Omschrijving kort
Romeins Nijmegen is met bijna 500 hectaren aan militaire en civiele resten de grootste archeologische site van Nederland. Er wordt sinds 1946 haast continu opgegraven, maar weinig is naar behoren gepubliceerd. In dit onderzoek worden de resten van een vroeg-Romeinse militaire site op het Kops Plateau uitgewerkt en gepubliceerd.
Omschrijving lang
Romeins Nijmegen beslaat een groot oppervlak van bijna 500 hectaren met militaire en civiele resten, waaronder forten, tijdelijke kampen, bewoningsresten, een fort uit de late Oudheid, en vijf begraafplaatsen bedoeld voor niet-militairen. Chronologisch gezien omvat de site als geheel een periode van 19 v. Chr. tot het midden van de vijfde eeuw n. Chr., het einde van de Romeinse periode. Er wordt sinds 1946 bijna continu opgegraven, maar tot dusver is slechts 2% van de resultaten gepresenteerd in een rapport dat aan moderne eisen voldoet.
In dit onderzoek staat het uitwerken van de opgravingen op het Kops Plateau centraal. Hier heeft de ROB (nu RCE) in de jaren 1986 tot 1995 onderzoek verricht naar een militaire site dat in 12 tot 10 v. Chr. is gebouwd en daarmee één van de vroegste in Nederland is. Opmerkelijk is dat de site nagenoeg compleet bewaard is gebleven. Ongeveer een derde is thans beschermd en blijft bewaard voor toekomstig archeologisch onderzoek. Deze site is geïnterpreteerd als het hoofdkwartier van Drusus (13 v. Chr. tot 23 n. Chr.), de zoon van keizer Tiberius en leider van de Romeinse veroveringscampagne in Germanië. Later zou de site gediend hebben als kamp voor Bataafse hulptroepen. Hoewel deze interpretatie beter moet worden onderbouwd (en misschien gewijzigd), is het duidelijk dat het Kops Plateau van groot wetenschappelijk belang is voor een studie van de Romeinse aanwezigheid in Nederland en (pogingen tot) uitbreiding van het rijk naar het noorden.
In de NOaA (Nationale Onderzoeksagenda Archeologie) wordt Nijmegen genoemd als belangrijke site langs de Nederlandse limes, de grens van het Romeinse rijk, waar een meer gedetailleerd onderzoek gewenst is. De gemeente Nijmegen draagt zorg dat het Kops Plateau mogelijk erkend kan worden als onderdeel van de grotere Frontiers of the Roman Empire World Heritage Site, een grensoverstijgend verband van belangrijke plaatsen langs de limes, waartoe bijvoorbeeld ook de Muur van Hadrianus in Groot-Britannië behoort.
De resultaten van het onderzoek zullen gepubliceerd worden als standaardrapport. De database die men aan legt tijdens het onderzoek wordt beschikbaar gemaakt. Daarnaast zullen er een aantal artikelen verschijnen en zal een proefschrift aan de locatie worden gewijd. Men wil eveneens een tweetal workshops over het Kops Plateau organiseren, waarvan één internationaal. Beide workshops zouden in Museum Het Valkhof kunnen plaatsvinden. Verder is het de bedoeling in Het Valkhof een grote tentoonstelling te organiseren en daarbij ook een boek uit te geven.
